Wersja mobilna     +   Dodaj wydarzenie    Dodaj aktualność    Dodaj galerię    Zgłoś temat    Dodaj ogłoszenie    Dodaj ofertę  

Przeczytaj:
Śmiertelny wypadek w Markowej [AKTUALIZACJA]
Jechał chodnikiem, został ukarany mandatem
Uderzył w bariery energochłonne
Tragiczny wypadek, zmarła jedna osoba
home > Start > Aktualności > Konfederacja łańcucka
Rozmiar tekstu:
AAA
ŁAŃCUT
2024.01.15 06:37 | aktualizacja: 2024.01.15 06:40

Konfederacja łańcucka

Przed 368 laty, w styczniu 1656 roku w Łańcucie doszło do zawiązania konfederacji - przymierza przedstawicieli szlachty i wojska w obecności monarchy. Celem tego porozumienia była kontynuacja walki z najazdem szwedzkim. Wydarzenie to jest najważniejszym politycznym faktem historycznym związanym z dziejami Łańcuta.
Konfederacja łańcucka
Konfederacja łańcucka

Zachowany do dziś dokument zawiązania konfederacji łańcuckiej podaje jedynie miesiąc, w którym doszło do jej powstania. Historycy wskazują, że stało się to około 20 stycznia, w czasie dwutygodniowego pobytu króla Jana II Kazimierza wraz z towarzyszącymi mu najwyższymi dostojnikami Królestwa Polskiego w łańcuckim zamku (najpewniej od 15 do 31 stycznia 1656 roku). Zdaniem znawcy tematu dra Andrzeja Borcza konfederacja łańcucka była wydarzeniem decydującym o losach całego kraju w krytycznym momencie wojny polsko-szwedzkiej nazywanej często "potopem szwedzkim". Akt konfederacji łańcuckiej stanowił dowód umocnienia się ugrupowania politycznego i wojskowego opowiadającego się po stronie powracającego z wygnania prawowitego monarchy - to właśnie jemu zdecydowanie zadeklarowano wierność. Konfederacja łańcucka była też swego rodzaju "drogowskazem" dla polskich możnowładców i szlachty oraz niektórych kół wojskowych, które nadal pozostawały przy boku króla szwedzkiego Karola X Gustawa. Dokument jest znakomitym przykładem deklaracji jedności narodowej i zobowiązaniem do niezłomnej walki w obliczu zagrożenia podstaw funkcjonowania państwa.

Badacz podkreśla, że konfederacja łańcucka jest udokumentowanym, odkrytym i potwierdzonym faktem dziejowym, a nie jedynie niejasnym zdarzeniem z kategorii legend, opowieści i domniemań, których nie brakuje w dziejach Łańcuta i regionu. Oryginalny, rękopiśmienny akt konfederacji łańcuckiej znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie/Muzeum Książąt Czartoryskich. Dokument w postaci kopii został pierwszy raz zaprezentowany publiczności łańcuckiej podczas wykładu dra Borcza zorganizowanego w lutym 2023 roku w łańcuckim MDK.

W ostatnim czasie w ramach starań o godne upamiętnienie i upowszechnienie znajomości tego wiekopomnego wydarzenia na Wikipedii zostały opublikowane materiały dotyczące konfederacji łańcuckiej 1656 roku. Znajdują się tam kluczowe informacje opisujące genezę i znaczenie tego doniosłego faktu historycznego, przedstawiono tam również uczestników konfederacji, wśród których są tak znane postacie jak Stefan Czarniecki - słynny dowódca z czasów "potopu szwedzkiego", czy Jerzy Sebastian Lubomirski - właściciel łańcuckiego zamku, miasta i okolicznych posiadłości. Udostępniony został tamże pełny akt konfederacji łańcuckiej w wersji cyfrowej, a także jego transkrypcja opracowana przez dra Andrzeja Borcza. Publikacje nt. konfederacji łańcuckiej na Wikipedii powstały z inspiracji dra Andrzeja Borcza, który uzyskał uprzednio zgodę dysponenta dokumentu na jego udostępnienie w takiej formule.

Dokument sporządzony został wprawdzie po polsku, ale zawiera sporo makaronizmów (wtrąceń zwrotów i pojedynczych słów z języka łacińskiego). Dla ułatwienia naszym Czytelnikom pełnego zrozumienia tekstu konfederacji podajemy poniżej te sformułowania wraz z ich kontekstowym tłumaczeniem opracowanym przez dra Borcza: zelum - gorliwie, secure - bezpiecznie, accessimus - zbliżyliśmy się, ad presens - do teraz, sold - sprzedany, in presentia - w obecności, sancte - święcie, pericula - niebezpieczeństw, possue respecty - potrafimy uszanować, libertatis - wolności, constanter et infracte - stale i nieprzerwanie, presenter - obecne, recuperata - odzyskania, submituje - zaręcza, submitujemy się - zaręczamy, in alienas partes transire - na obce strony przechodzić, fakcyj - spisków, scissiones et seorsivationes - podziałów i separacji, dismembracyj - podziałów, sine dolo - bez podstępu, restrictiey - ograniczeń, authoritate - autorytetem, laudabili exempli - godny uwagi przykład, per Salutatem - poprzez Zbawienie, Santaties complectuentur - Święci zostaną uwzględnieni, coniuncte - wspólnie, atentia - uwaga, Instrumentum - instrument, corona - korona, qui studio - którzy z zapałem.

Zachęcamy do zapoznania się ze wszechstronnymi materiałami o konfederacji łańcuckiej, które są dostępne pod linkami:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Konfederacja_łańcucka

https://pl.wikisource.org/wiki/Akt_założenia_konfederacji_łańcuckiej

red.
REKLAMA
Oceń:
20 głosów
Konfederacja łańcucka, 5.0000 out of 5 based on 20 ratings
red. dodany
 
Odsłon: 2811
Dodaj zdjęcie

Waszym zdaniem (1)

Podaj login i hasło:
Login:
Hasło:
Skomentuj na forum:
Zarejestruj się
Jesteś już zarejestrowany na lancut.gada.pl? Zaloguj się
Imie lub nazwa:
Treść komentarza:
Przepisz niebieski tekst z obrazka wyżej:
Na forum istnieje możliwość oceny wypowiedzi, można oddawać głosy pozytywne jak i negatywne.
Najwyżej oceniane komentarze
SąsiadWasz  Pozwalam sobie powtórzyć mój komentarz do ankiety "Co w miejsce ponmika?": Wprawdzie mieszkaniec gminy (wiejskiej) Łańcut, nie miasta, zgłaszam propozycję: pomnik Jana Kazimierza. Byłby jedyny na świecie, nie licząc nagrobnego i tablic pamiątkowych. Król przebywał w Łańcucie w ważnym momencie dziejów, w dramatycznych okolicznościach i dokonał tu pewnych istotnych działań. Pomnik mógłby nawiązywać także do ślubów lwowskich i ukazywać związki dynastyczne Wazów z Jagiellonami, co czyniłoby go dodatkową przynętą dla Skandynawów (Jan Kazimierz wojował ze Szwedami, ale dawno, i pochodził z dynastii szwedzkiej). A gdyby pomnik był prawdziwym dziełem sztuki, przyciągałby turytów nie tylko zza Bałtyku.
17 stycznia 2024
+18
-2
Ostatnio dodane komentarze
SąsiadWasz   Pozwalam sobie powtórzyć mój komentarz do ankiety "Co w miejsce ponmika?": Wprawdzie mieszkaniec gminy (wiejskiej) Łańcut, nie miasta, zgłaszam propozycję: pomnik Jana Kazimierza. Byłby jedyny na świecie, nie licząc nagrobnego i tablic pamiątkowych. Król przebywał w Łańcucie w ważnym momencie dziejów, w dramatycznych okolicznościach i dokonał tu pewnych istotnych działań. Pomnik mógłby nawiązywać także do ślubów lwowskich i ukazywać związki dynastyczne Wazów z Jagiellonami, co czyniłoby go dodatkową przynętą dla Skandynawów (Jan Kazimierz wojował ze Szwedami, ale dawno, i pochodził z dynastii szwedzkiej). A gdyby pomnik był prawdziwym dziełem sztuki, przyciągałby turytów nie tylko zza Bałtyku.
17 stycznia 2024
+18
-2
Zgodnie z ustawą o świadczeniu usług droga elektroniczna art 14 i 15 (Podmiot, który świadczy usługi określone w art. 12-14, nie jest obowiązany do sprawdzania przekazywanych, przechowywanych lub udostępnianych przez niego danych) wydawca portalu lancut.gada.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.
Przy komentarzu niezarejestrowanego użytkownika będzie widoczny jego ZAKODOWANY adres IP. Zaloguj/Zarejestruj się.
REKLAMA

Najpopularniejsze

Ostatnie komentarze

REKLAMA
 
telRedakcja telefon

795 977 761

alarmSkrzynka alarmowa

alert@lancut.gada.pl

emailRedakcja e-mail

redakcja@lancut.gada.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone lancut.gada.pl Projekt graficzny CePixel wykonanie eball hosting home.pl
Mapa strony | Zapytania Google
x